Augustus 1919 door Marinus Vermooten

De Middenstand Kredietbank werd verplaatst van de Spoorstraat 18 naar de Plantsoenstraat 7. De bank kwam per 18 augustus 1919 in een fraai herenhuis waar, vanaf het vertrek van de laatste bewoners, tot dan het plaatselijke Commando gevestigd zat. Veel soldaten waren hier, tijdens de mobilisatietijd, hier gehuisvest en zij hadden om de tijd te doden vermaakt in de achtervertrekken met het doen van pandverbeuren of kringetjes spugen, waarvan de sporen nog   duidelijk zichtbaar waren. Maar met de komst van de bank werden de sporen weggewist en beide benedenkamers ingericht als moderne bankinstelling.  Immers de bank streefde naar uitbreiding na eerst in een primitief onderkomen achter de oude schoenwinkel van de heren Adriaanse aan de Keizerstraat,  en iets later in het verlengde van de Spoorstraat te hebben gezeten. De bank groeide en steeds meer middenstanders toonden hun vertrouwen in de instelling waar de cliënten op coulante wijze geholpen werden.

Directeur Adriaanse.

 

Op 4 augustus 1919 overleed de bekende huisarts Christiaan Gerard van der Lee. Als zoon van een scheepsbouwer bij de marine werd hij op 10 oktober 1872 geboren in Soerabaja. Na zijn universitaire opleiding en met het behalen van zijn bul op 22 januari 1896 volgde zijn aanstelling als assistent geneesheer in     het Wilhelmina gasthuis in Amsterdam. In 1898 verhuisde hij naar Den Helder waar hij per 27 juli 1899 benoemd was als gemeentearts met een jaarinkomen van vijfhonderd gulden. Dokter van der Lee betrok aan de Zuidstraat 6-7 een woning schuin tegenover het café- en pension van W. Koenen.  Van der Lee raakte bij het merendeel van de inwoners van Den Helder bemind. Hij had een scherp verstand, was op z’n tijd zeer vernuftig en wist altijd, ook voor patiënten waar geen genezing meer mogelijk was, of een opbeurend of een vertroostend woord te vinden. Zijn paard en rijtuig werden door een privé koetsier verzorgd, in het weekend hielp zijn vrouw hem in de praktijk. Vanwege zijn drukke praktijk kon van der Lee geen openbare functies vervullen, wel was hij bijzonder actief voor het Witte Kruis. Samen met wethouder Gerrit de Ven en mevrouw Delgorde-Meijers heeft hij geruime tijd het Witte Kruis bestuurd. Hij gaf ook de aanzet tot de uitbreiding en verbouwing van het gemeenteziekenhuis aan de Kerkgracht en met succes pleite hij voor de aanstelling van een directrice en   meerdere verpleegsters in het burgerhospitaal, waardoor de werkdruk voor het personeel drastisch zou verminderen. Een ernstige hartaandoening noopte hem in 1918 zijn werkzaamheden te staken en door de toenmalige woning schaarste, zo kort na de Eerste Wereldoorlog, bleek er voor van der Lee nergens een geschikt herstellingsoord te zijn. Uiteindelijk betrok hij de woning van collega H. Schuurman in Amsterdam die zijn artsenpraktijk aan de Zuidstraat wilde voortzetten. Op 4 augustus 1919 werd dokter van der Lee onder grote belangstelling begraven op de Algemene Begraafplaats op Huisduinen.

Chr. G. van der Lee (1872-1919).

 

in augustus 1919, op een zaterdagavond, bleek dat de politie lang niet overal populair was, omstreeks 22.00 uur verstoorde een onder alcohol verkerende jongeman in de Spoorstraat de orde waarop hij door de politie tot kalmte werd gemaand. Maar dat bleek de half beschonken knaap niet aan te staan en viel onverhoeds de agent aan. Gelukkig wist de agent zich tijdig te ontworstelen, hij blies hierna op zijn fluit waarop drie collega’s verschenen die de woesteling, een 18 jarige visserman, onder hevig verzet naar het politiebureau aan het Molenplein overbrachten. Het opdringende publiek die de knaap wilde ontzetten, moest enkele malen met de sabel op afstand worden gehouden. later die maand op 23 augustus 1919, maakten 5 dronken vissers de Spoorstraat onveilig en zij wisten met geweld ‘De Toelast’ binnen te dringen, de gerant probeerde nog wel hen de toegang te beletten, werd bij de keel gegrepen en naar achteren in het café gedwongen. Toch zag de gerant kans een bierglas te pakken waarmee hij één van zijn belagers bewerkte. In minder dan geen tijd werd de boel door de mannen overhoop gehaald, het biljart zwaar beschadigd en stoelen stuk geslagen. Kortom binnen de kortste tijd was het een onbeschrijfelijke ravage. De talrijke bezoekers hadden een goed heenkomen gezocht, van alle kanten riep men om de politie die helaas erg lang op zich wachten hield. Een tweetal agenten verscheen ten tonele maar zij hadden geen lef om zich met de dronken vechtenden te bemoeien. Uiteindelijk wist het cafépersoneel de woestelingen, samen met een bewaker van de nachtveiligheidsdienst, ze naar buiten te werken. Pas anderhalf uur later was de politie ter plaatse die twee van de vijf arresteerden.    In die tijd ging het gerucht dat de politie in dit uitgaansdeel van de stad een politiepost wilde inrichten en waarvoor een huis op de hoek Stationsstraat – Spuistraat in aanmerking kwam, het huis waar vroeger de gemeentebelasting ooit onderdak had gehad. Zoon Henk van der Lee had van 1927 tot 1952 een bloeiende huisartsenpraktijk aan de verlengde Slotlaan in Zeist.

 

Spoorstraat met Hotel café ,,De Toelast”.

2 reacties op “Augustus 1919 door Marinus Vermooten
  1. Emin Pasha schreef:

    Interessant artikel weer Marinus, is er over die meneer Adriaanse verder nog iets bekend?

  2. Frank Lateur schreef:

    Over interessant gesproken dat verhaal over dokter Christiaan van der Lee, morgen is de goede man precies 100 jaar dood!
    Ga zo door Marinus.