Juni 1919 door Marinus Vermooten

Ondanks herhaalde pogingen tot verbetering van het spoorwegtraject Schagen- Den Helder ligt tot de dag van vandaag hier slechts enkel spoor. Dat was zeker een eeuw geleden, omdat Den Helder zich in toenemende mate als badplaats wilde profileren, ook om toeristisch oogpunt heel jammer. Omdat veel badgasten het drukke strand van zowel Scheveningen als Zandvoort beu waren, trokken zij noordelijker en kwamen daardoor zelfs op Terschelling en Schiermonnikoog terecht. Hier kon men een rustig verblijf vinden, ver van alle drukte. Huisduinen met haar brede strand en prachtige duinen wilde ook best recht hebben op de naam ‘badplaats’.

Vuurtoren Huisduinen.

Daarbij kwam bovendien ook nog eens dat Den Helder in feite, ten koste van Huisduinen, groter was geworden. Ook voerde Den Helder het wapen van Huisduinen en zeker de laatste tijd ontstond in Huisduinen meer en meer de wens om, zeker na de drooglegging van de Zuiderzee, haar vroegere elan terug te willen krijgen.  Er was  een stichting namens vier dorpen in de Wieringermeer die streefde naar een verbinding met Friesland en het oosten van het land en de hieruit voortkomende belangen voor een eventuele scheepvaartlijn op Engeland. Wel hield dat in dat met de kans op een toevoer van landbouw- en veeteeltproducten de Binnenhaven in Den Helder vergroot moest worden. Men richtte de blik dus hoopvol naar de toekomst, immers dan zou Den Helder uit haar isolement worden verlost en naast het marinegebeuren, het evenwicht van handel en bedrijvigheid herstellen. Maar dat was nog verre toekomstmuziek, de gemeente onder de bezielende leiding van burgemeester Willem Houwing had hiervoor wel een open oog. De benoeming van een raadscommissie, die zich ten doel stelde om voorlichting betreffende economische vraagstukken te geven, was hiervan zeker een bewijs. Er verscheen er een studieverslag van de hand van J.M.L. Sauders over de economische positie van Den Helder. En dat de nieuw aangestelde commissie zich van haar taak kweet, was te zien hoe men de voorbereidingen aanpakte en dat gaf hoop op de toekomst. Men diende de eisen om als moderne badplaats te gaan fungeren, dermate aan te scherpen. Men had de beschikking over een fraai begroeid duinterrein met een breed strand. Een plek bij uitstek voor het bouwen van een groot hotel met 70 kamers. Maar de tijdsomstandigheden waren de oorzaak er van dat men de zaak niet zo durfde aan te pakken, want de bouw van het hotel zou ± ƒ 500.000,00 gaan kosten. Daarom werd besloten tot de bouw van 10 kleine villa’s die gemeubileerd verhuurd konden worden en waarvan de totale bouwkosten slechts ƒ 100.000,00 bedroegen. Deze vorm van exploitatie, zeker toen bekend werd dat de gemeente de helft voor haar rekening wilde nemen, had grote aantrekkingskracht. Er zouden vrije woningen gebouwd worden in het schilderachtige duinlandschap, vlakbij het strand, met uitzicht op zee.

Toenmalig badhotel.

Naast het strandgenoegen bood ook de marinewerf aan de toeristen enige bezienswaardigheden en vertier. Zo verzorgde de stafmuziek van de Koninklijke Marine, die gerekend mocht worden tot één van de beste muziekkorpsen van ons land, geregeld concerten. De optimist voorspelde voor Den Helder goede vooruitzichten, maar er moest nog heel wat water door het Marsdiep stromen voor dit alles gerealiseerd kon zijn.

 

Theo Sandfort tot de meest creatieve banketbakkers van Den Helder. Het was een voortreffelijk vakman die in  vele etalagestukken had vervaardigd en regelmatig meedeed aan zowel nationale- als internationale wedstrijden. De vader van Theo Sandfort had in Zwolle een banketbakkerij, eerst had Theo het vak bij hem geleerd en deed later werkervaring op in Arnhem en Haarlem. Zijn moeder was een dochter van de Helderse Jacobus Dito. Tijdens een bruiloft in Den Helder ontmoette Theo de oudste dochter van Dito en werd op slag verliefd en dat leidde tot hun huwelijk op 12 augustus 1919. Na het huwelijk betrok hij een banketbakkerij in de Spoorstraat-hoek Wezenstraat waar later een filiaal kwam van het levensmiddelenbedrijf Zijlstra. De trommels met de verpakte koekjes ‘Helderse Juttertjes’ genoten alom bekendheid maar waren absoluut niet Theo’s enige specialiteit. Zo vervaardigde hij in de etalage op de achtergrond van marsepein een notenbalk met het lied ‘Wiens Neerlands Bloed’ en zo gaat het verhaal dat eens een muziekkapel voor zijn winkel een serenade bracht voor een door hem in chocoladeletters gespoten muziekstuk. De muzikanten complimenteerde na afloop de ontwerper van dit stuk omdat er geen enkele fout in te vinden was. Ook maakte Theo Sandfort portretten van Koningin Wilhelmina, Prins Hendrik en Prinses Juliana en deze portretten trokken het nodige bekijks.

 

Vaak stond er over het vergaan van vissersschepen voor onze kust, waarbij inwoners van Den Helder het leven lieten, niets in de lokale media. Men volstond vaak met een paar regels tekst en een enkele rouwadvertentie. Maar op 14 juni 1919 stond in de Helderse krant te lezen dat de HD 10 van de 50 jarige schipper Jelle Kramer uit de Brouwerstraat, ter hoogte van Terschelling, op 12 juni 1919 op een mijn was gelopen en hierna in de diepte verdween. Zowel de schipper als zijn knecht Woort vonden hierbij de dood. Het lijk van schipper Kramer werd kort hierna opgevist uit het Schulpengat, dat van Woort twee weken later.

 

Op 26 juni 1919 werd er in Huisduinen een vereniging opgericht die zich tot doel stelde, de belangen van het dorp als badplaats te behartigen en bij activiteiten stappen te ondernemen die tot verbetering en ontwikkeling konden leiden. Het bestuur werd gevormd door de notabelen J.W. Zuijderhoudt, G.A. Niessink, ds. A.E. van Griethuijjsen, A. Eekhof en het Huisduiner raadslid Th. Terra die een veehouderij had. Er werd overwogen aan deze vereniging een onderafdeling te koppelen die coöperatief gebruiksartikelen zou inkopen, zoals groenten en aardappelen, waarvan tot nu kunstmatig de prijs hoog gehouden werd.

 

Zicht op Huisduinen.