DECEMBER  1918

 Het bestuur van de Vereniging Volkshuisvesting had opdracht gegeven tot het ophogen van de wegen met klei in Tuindorp. Daar was niet iedereen gelukkig mee, want vele woningen bleken begin december 1918 haast niet te bereiken hetgeen zeker ’s avonds voor onveilige situaties zorgde. Zo waadde men tot aan de enkels door de modder, leveranciers konden alleen met heel veel moeite hun klanten bereiken. En de man die op de woensdag altijd warm water leverde, durfde zijn paard en wagen aan deze omstandigheden niet te wagen. Zodoende moesten de huisvrouwen die warm water wilden zelf door de modderpoelen heen zien te baggeren. Ofschoon het bestuur van de Vereniging Volkshuisvesting van deze problematiek op de hoogte was, verhoogde zij wel de huur onder het mom, dat de exploitatiekosten gedekt dienden te worden. Belastingbetaler J. Lonnee uit de Leliestraat 26 dwong hierna de gemeente de wegen begaanbaar te maken waarbij, volgens Lonnee, bestrating voor de hand lag.

Kort na het overlijden van zijn zwager, de vroegere loco burgemeester W.J. van Neck, overleed op 71 jarige leeftijd oud gemeentesecretaris Hendrik Uurbanus.  In de raadszitting van 8 mei 1898 werd Uurbanus, na de dood van zijn voorganger J. Prinsen, benoemd tot gemeente secretaris.  Tot aan deze benoeming was Uurbanus werkzaam geweest als hoofdcommies op de secretarie, hier werd hem per 1 mei 1916 eervol ontslag verleend.  Op 7 september 1847 werd in Haarlem Hendrik Uurbanus geboren, van oorsprong was hij ambtenaar der secretarie waar zijn laatste periode niet bepaald makkelijk is geweest. Hij diende zich aan te passen aan allerlei veranderingen en gewijzigde inzichten en, waarvan de voorbereiding en uitwerking ook nog eens hele veel tijd in beslag namen. Tot opvolger van H. Uurbanus werd benoemd Drs. G.A. van Poelje.

 

Drs. G.A. van Poelje

drs. G.A. van Poeltje

Het gemeentebestuur van Den Helder was zeer ingenomen met de benoeming van G. van Poelje ondanks dat hij hier maar een korte periode werkzaam is geweest. In 1919 werd hij opgevolgd door J. Kamman door wiens toedoen vele zaken tot stand zijn gebracht. De Heer van Poelje was opgeleid tot onderwijzer, maar kwam in 1903 te werk op de gemeentelijke administratie van Naaldwijk, zijn geboorteplaats. Hij behaalde verschillende akten, verwierf een academische titel en promoveerde in 1914 tot Meester in de rechten met het proefschrift ‘Hedendaagsch Gemeenterecht’. Hierna volgde zijn aanstelling tot commies op de secretarie in Den Haag. De velen door hem geschreven werken getuigen van zijn grote kennis, tijdens zijn werkzame periode in Den Helder werd de gemeentelijke administratie grondig gemoderniseerd. Ook werd in die tijd de decimale registratuur ingevoerd, een centrale boekhouding die onafhankelijk was van de gemeente bedrijven en volledig gecentraliseerd was. Hij bracht het archief op orde, binnen het gemeentelijk apparaat kwam een modern uitbreidingsplan tot stand en hij legde de basis voor oprichting van het gemeentelijk grondbedrijf.  En dat zijn collega’s trots op hem waren bleek uit de waarderende woorden die bij zijn aftreden als hoofdredacteur van het ‘Weekblad voor de Nederlandsche Bond van Gemeenteambtenaren’ gesproken werden.  Deze organisatie vond het een voorrecht dat van Poelje tijdens een reeks van jaren zijn gaven hieraan ten dienste had gesteld. Na Den Helder, waar hij van 1916 tot 1919 werkzaam was geweest als gemeentesecretaris, vertrok hij naar Den Haag om daar als eerste referendaris en later als chef van de afdeling onderwijs, te gaan werken. In 1934 was zijn benoeming tot directeur generaal op het departement van onderwijs. Drs. Van Poelje was in 1940 al opgeklommen tot secretaris-generaal van Onderwijs en Wetenschappen, maar de Duitse bezetter ontsloeg hem tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanwege zijn vijandige gezindheid jegens de bezetter werd hij opgepakt en geïnterneerd in concentratiekamp Buchenwald. Na de bevrijding werd zijn loopbaan bekroond met zijn benoeming tot lid van de Raad van Staten. Vele bestuursfuncties heeft hij in zijn leven bekleed, zo was hij onder meer vicepresident van het Instituut Internationaal des Sciences en voorzitter van het Instituut voor Bestuurswetenschappen. Ook was hij drager van vele binnen- en buitenlandse onderscheidingen. Drs. G.A. van Poelje overleed op 7 september 1976 op 92 jarige leeftijd.

 

Marinus Vermooten

 

 

4 reacties op “DECEMBER  1918
  1. HZdwg schreef:

    Mijn inmiddels overleden ex werkte begin jaren ´60 bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten in Den Haag en kende daarvan Van Poelje. Zijn mening over Den Helder was niet zo positief. Ik herinner me de bewoording niet zo precies, kwam erop neer dat hij tussen een soort mensen had gezeten waar hij zich niet zo bij thuis had gevoeld.

  2. Hijneken schreef:

    Prof. dr. van Poelje staat ook genoemd in de Wikiwand. Vreemd genoeg wordt Den Helder hier niet in genoemd. Zou men zich schamen?

    http://www.wikiwand.com/nl/Gerrit_van_Poelje

  3. HZdwg schreef:

    Promoveren tot meester in de rechten bestaat niet, promoveren wil zeggen: de graad van doctor behalen. Wat waarschijnlijk is bedoeld, dat is dat Van Poelje meester in de rechten was en promoveerde tot doctor in de rechten (waarna hij Mr. Dr. voor zijn naam mocht zetten).
    Ik geloof niet dat van Poelje ooit doctorandus (Drs. ) is geweest.

  4. Marinus Vermooten schreef:

    Heb zijn zoon in de jaren begin negentig nog geïnterviewd. Interview via de LOS uitgezonden. Cassette met dat gesprek is bewaard.