582 – 60 jaar station Den Helder

Velen weten het denk ik niet maar vandaag bestaat het station van Den Helder 60 jaar! Op zaterdag 31 mei 1958 werd het station in gebruik genomen, het is een ontwerp van de architect Joost van der Grinten (1927- 2017). Ik persoonlijk vind het geweldig dat het station in alle rust haar eigen feestje mag vieren, want menigeen had het liever gesloopt of er een nieuw stadhuis voor in de plaats gezet! Over gesloopt gesproken, als je de overzichtsfoto van zaterdag 31 mei goed bekijkt kom je al gauw tot de conclusie dat er hier en daar al een hoop van het oorspronkelijke complex gesloopt is! De goederenloodsen aan de Parallelweg waarin Van Gend & Loos zat zijn al jaren geleden afgebroken en recentelijk zijn ook de muurtjes voor het station afgebroken en een gedeelte van het terras van de voormalige stations restauratie is verdwenen. Maar ook qua interieur heeft ons station een aderlating ondergaan, alleen haar uitstraling naar buiten toe is gebleven, proficiat!

 

 

kopstation

als wegtrekkend strandzand na getijden
korrels en schelpen rollend over elkaar
vallend door de vingers van mijn hand

tussen eindige kopsporen de stationshal
in het verlengde van het eilandperron
blijvend helder ontwerp na zestig jaar

met de schelle schreeuw van meeuwen
ontwaar ik hoekige golven in het plafond
af en aan, eensluidend afscheid en groet

ontdaan van hedendaagse tijdingen
zie ik bestaande natuur verstild in steen
eenvoud in schaal en verhoudingen

komen en gaan, het is bij Den Helder

gaan horen, als de zon en de maan
bij eeuwigdurende eb en vloed

stadsdichter Marja Lely

 

Station Den Helder van architect G.J.van der Grinten is een kopstation. In het ontwerp weerspiegelt zich het komen en gaan, afscheid en groet, golfbeweging in eb en vloed.

 

Deze aflevering van Afgestoft is mede tot stand gekomen met stadsdichter Marja Lely.

4 Comments on “582 – 60 jaar station Den Helder

  1. En zo schreid de tijd voort
    Ik kan me de aangegeven loodsen nog wel herinneren
    Ook de parallelweg die met hevige regenbuien onderliep en zo voor de jeugd voor vertier zorgde
    Ondanks de sloop drift van de gemeente staat het station nog fier overeind

  2. Het valt mij iedere keer weer op; op straatniveau is het een gewoon (zelfs saai) gebouw. Van bovenaf is het prachtig!

  3. Het is zestig geleden dat het railtraject Alkmaar – Den Helder onder elektrische bedrading kwam en vele stadgenoten weemoedig afscheid namen van het in mei 1958 geopende spoorwegstation. De eerste plannen voor de verjongingskuur vormden een belangrijk onderdeel van het herstel van de Oorlogsschade. Hiervoor werden in een pril stadium door de Provinciale Planologische Dienst en naderhand door stedenbouwkundig adviseur professor Wieger Bruin, wederopbouwplannen gemaakt. Door omvangrijke uitbreidingen westelijk van de stad ontstond tussen de kust en de spoorbaan een dichtbevolkte woonkern. Mensen die aan westelijke zijde van de rails woonden, ondernamen een flinke voettocht om de trein te bereiken. Daarbij kwam dat door het toenemende verkeer de overweg een hinderlijk obstakel werd. Een belangrijk jaar in verband met de herconstruering van het centrum was 1947. Toen viel de politieke beslissing dat Den Helder zou uitgroeien tot enige thuisbasis van de Koninklijke Marine. Zonder deze toezegging had onze gemeente vermoedelijk geen verdere expansie ondergaan en waren grootscheepse aanpassingen in het stadscentrum zinloos geweest. Tijdens het overleg tussen de Nederlandse Spoorwegen en het College van B & W kwam onder meer de vraag naar voren waar het station moest komen. Sommigen pleitten voor een ligging buiten de linie, anderen vonden een noordelijker situering wenselijk. Interventie van de spoorwegen leidde echter tot compromis, waardoor het station op de huidige plaats werd gerealiseerd. De werkzaamheden omvatten globaal beschouwd de bouw van een vrije kruising (viaduct) met de rails en een wijziging van het emplacement. Opvallend daarbij was dat, in tegenstelling tot vrijwel alle andere na 1945 uitgevoerde spoorwegwerken, het complete terrein omlaag ging. Het NS-gebouw was in eerste opzet ontworpen als een monumentaal geheel met etages voor kantoren e.d. Daartegenover had men te doen met het langgerekte Julianaplein dat aan beide kanten op acceptabele wijze moest worden afgesloten. Aan de noordkant, waar de Openbare Bibliotheek staat, zou het nieuwe Raadhuis komen en zuidelijk plande men het station. Toen het beoogde project niet financierbaar bleek, koos de ontwerper Prof. ir. G.J. van der Grinten, een gewijzigde vorm, die goed voldeed als visuele afsluiting van het plein. De keuze viel op een “kaartjeskiosk” in een geheel in baksteen en beton opgetrokken gebouw met vouwdak. De virtuositeit van de ontwerper om met een dergelijk klein onderkomen een zo groot plein op waardige wijze af te sluiten, spreekt nu heel wat minder dan weleer, nu het plein door de komst van dagwinkels van zijn vroegere allure is beroofd. Gelijktijdig met elektrificatie op 31 Mei 1958, kwam het hemelsbreed 150 meter zuidelijke opgeschoven, in laagbouw uitgevoerde, station in gebruik. Nog hetzelfde jaar konden het oude stationsgebouw, de vroegere loodsen en het rangeerterrein met waterkolommen plus draaischijf worden opgeruimd.

    Bron: boek ‘Spoortocht langs oude en nieuwe NS stations in Nederland deel 2’ auteur Marinus Vermooten (uitgeverij De Kempen, Hapert 1982)

    Heb er zondagmiddag tussen 12.00-14.00 in LOS Nostalgia een uitgebreide radiodocumentaire over met o,a, gesprekken met oud directeur stadsontwikkeling ir. Laman Trip, toenmalig stationschef Diederik (1955-1959), een dochter van een vroegere stationschef enz. Het gezin van een stationschef woonde, zoals gebruikelijk boven het station.. Kortom een samenvatting van eerder gedurende de periode 1982-1990 opgenomen interviews. In het derde uur de toenmalige Nederlandse top 20 van mei 1958 met o.a. kort gesprek met één van de Amsterdamse Gesona’s die met twee platen in de Nederlandse hitparade van mei 1958 stonden..